VR, AR en MR voor organisaties: het verschil, met onze projecten
Het verschil in het kort: bij virtual reality (VR) stap je in een digitale wereld en zie je de echte omgeving niet meer. Bij augmented reality (AR) zie je de echte wereld wel, met een digitale laag erover. Bij mixed reality (MR) blijven digitale objecten op hun plek in de echte ruimte staan, ook als je eromheen loopt.
Welke je kiest, hangt vooral af van één vraag: moet de gebruiker de echte omgeving zien of juist niet? Hieronder leggen we het uit met projecten die we zelf bouwden.
Wat is virtual reality (VR)?
Bij VR zet je een bril op die je hele zicht vult. Je staat in een digitale omgeving, kijkt rond en pakt dingen met je handen of controllers. Zo oefen je situaties die in het echt te gevaarlijk, te duur of te zeldzaam zijn.
Met Veiligheidsregio IJsselland en Hogeschool Windesheim bouwden we een multiplayer VR-escaperoom. Vier brandweerlieden lossen samen opdrachten op over incidenten met gevaarlijke stoffen. De klok staat op 20 minuten: de tijd van één ademluchtfles. Meer over VR-training laten maken.
Wat is augmented reality (AR)?
Bij AR blijf je de echte wereld zien. Er komt een digitale laag overheen, zoals een pijl, een checklist of een 3D-model. Dat werkt op een telefoon, een tablet of een AR-bril.
Vitens wilde omwonenden een drinkwaterfabriek laten zien die er nog niet stond. Van de schetsen maakten we binnen één week een 3D-model. Met WebAR scan je een QR-code en staat het gebouw op ware grootte in je eigen omgeving. Er is geen app nodig. Meer over een AR-toepassing laten maken.
Wat is mixed reality (MR)?
Bij MR houden digitale objecten rekening met de echte ruimte. Een 3D-model blijft op de vloer of boven een gebouw staan, ook als je beweegt.
Voor het Kadaster bouwden we een app die bouwjaar, oppervlakte en perceelgrenzen boven gebouwen toont, met data uit de Kadaster Knowledge Graph. Op de HoloLens is dat mixed reality, op een telefoon of tablet met Android of iOS is het AR. De HoloLens heeft geen ingebouwde gps. Daarom koppelden we de bril aan een telefoon.
Het onderzoekspaper van Kadaster en de Universiteit Twente over deze AR-app deelde in december 2022 de eerste prijs voor beste paper op ITU Kaleidoscope 2022 in Accra (Ghana). Wij bouwden de app; de prijs ging naar de onderzoekers.
Het verschil in één overzicht
| Wat zie je? | Waarmee? | Sterk in | |
|---|---|---|---|
| VR | Alleen een digitale omgeving | Een VR-bril | Oefenen en beleven |
| AR | De echte wereld met een digitale laag | Een telefoon, tablet of AR-bril | Informatie op de plek waar je werkt of kijkt |
| MR | De echte wereld met digitale objecten die op hun plek blijven | Een MR-bril, zoals de HoloLens, die we voor het Kadaster gebruikten | Werken met 3D-data in de echte ruimte |
VR: een deelnemer in het VR-rollenspel van Trigion. AR: het gebouw van Vitens op een tablet.
Wanneer kies je VR, AR of MR?
Begin bij wat de gebruiker moet doen, niet bij de techniek. Zo kozen we in onze eigen projecten.
| Situatie | Keuze | Zo deden we het |
|---|---|---|
| Een gevaarlijke situatie veilig oefenen | VR | Veiligheidsregio IJsselland: vier brandweerlieden oefenen samen in een VR-escaperoom, ook op afstand. |
| Veel medewerkers trainen en de resultaten zien | VR met een dashboard | Traffic & More: een VR-escaperoom over veilig werken langs de A27. Enkele honderden medewerkers doorliepen hem; de antwoorden komen in een dashboard. |
| Bestuurders een plan laten beleven dat er nog niet is | VR | Regio Zwolle: Kamerleden en bestuurders zaten in de machinistencabine van een virtuele treinrit. |
| Een breed publiek een ontwerp laten zien, zonder app | WebAR op telefoon of tablet | Vitens: scan een QR-code en de nieuwe fabriek staat op ware grootte in je omgeving. |
| Handen vrij, met hulp van een collega op afstand | AR-bril | Trigion Aviation Security: een supervisor tekent aanwijzingen die direct op het object verschijnen. |
| Data tonen op de plek waar die hoort | MR-bril en AR-app | Kadaster: perceelgrenzen en bouwjaar boven het gebouw, op HoloLens, Android en iOS. |
| Een ontwerp in de ruimte beoordelen en het hele proces testen | AR en VR | Scarabee Aviation Group: Smart Security Lanes op ware grootte in een bestaande terminal (AR); voor het hele proces lopen testpassagiers door een virtuele luchthaven (VR). |
Begin klein, met één scenario. We bouwen in sprints van 2 weken: na de eerste sprint heb je al een werkende scène met een eenvoudige handeling. Lees meer over virtual reality laten maken, of over een VR-app laten ontwikkelen met koppelingen aan je eigen systemen.
Brillen en beheer: wat heb je nodig?
Voor VR werken we met losse brillen zonder pc: de Meta Quest 3 en 3S en de Pico 4 Ultra Enterprise. De meeste toepassingen gebruik je zittend of staand op één vierkante meter.
Meta-brillen beheren we met Meta Horizon Managed Services (HMS). Voor Pico-brillen hebben we een eigen beheerplatform (MDM). Daarmee rollen we updates centraal uit en kijken we live mee op de bril, bijvoorbeeld bij een storing. Heb je geen brillen? Dan leveren we ze ingericht, of verhuren we ze voor een event. Meer in onze werkwijze.
We bouwen op de open standaard OpenXR. Komt er een nieuwe generatie brillen, dan zetten we je toepassing over zonder alles opnieuw te bouwen.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen virtual reality en augmented reality?
Bij virtual reality zie je alleen een digitale omgeving. Bij augmented reality zie je de echte wereld, met een digitale laag erover. VR past bij oefenen en beleven, AR bij informatie op de plek waar je werkt of kijkt.
Waar staat XR voor?
XR staat voor extended reality: de verzamelnaam voor VR, AR en MR.
Wat heb je nodig voor VR, AR of MR?
Voor VR een losse VR-bril en ongeveer één vierkante meter. Voor AR een telefoon of tablet, of een AR-bril als je de handen vrij wilt houden. Voor MR meestal een bril die de ruimte ziet, zoals de HoloLens, die we voor het Kadaster gebruikten.
Welke VR-bril is goed voor een organisatie?
Wij werken met de Meta Quest 3 en 3S en de Pico 4 Ultra Enterprise. Let ook op het beheer: wie zet updates klaar en helpt bij een storing? Je eigen brillen gebruiken kan ook.
Wat kost een VR- of AR-toepassing laten maken?
Een VR-training of simulatie op maat begint bij € 7.500 (excl. btw), een AR-toepassing op maat ook. Na een gratis concept krijg je een prijsrange, na de scope een vaste offerte. Zie in 1 minuut wat bij jou past met de richtprijs.
